Açık Kaynak İşletim Sisteminde Program Kurma ve Güncelleme?

Açık Kaynak İşletim Sisteminde Program Kurma ve Güncelleme? Sevgili arkadaşlar, Günümüzde iletişimin yaygınlaşmasıyla beraberinde veri güvenliği kavramı, bilgisayar dünyasında epey bir önemli duruma gelmiştir. Kişisel verilerimize, istenmeyen kişilerce erişilmemesi için türlü önlemler alıyoruz. Veri güvenliğinin ilk adımlarından bir tanesi de bilgisayarımızda oturumumuzun güvenliğidir. Bu makalemizde, milli işletim sistemimiz Pardus’ta ihtiyacımız olan programları nasıl bulacağınızı ve bu programları bilgisayarınıza nasıl kuracağınızı öğreneceksiniz. Bilişim teknolojileri öğrencisi şekilde bir sonraki adımda sizler de Pardus’a katkı sağlayacak, paket hazırlamada ve hatta Pardus’un gelişme sürecinde Öğe rol alabileceksiniz. Program Kurma Açık kaynak kodlu işletim sistemlerinde kurulum esnasında yüklenmemiş, standart sürümle gelen çok sayıda programın yanı dizi sistemle uyumlu uygulamalar da İnternet ortamından edinilerek sisteme yüklenebilir. RedHat tabanlı sistemlerde (RedHat, Mandrake, Gelecek vb.) program ekleme, kaldırma ve güncelleme işlemleri için RPM, DPKG ve Portage bu gibi paket yöneticileri kullanılmaktadır. Pardus’ta ise hâlihazırda mevcut olan ve sıkça rastlanan şekilde uygulanan bu paket yöneticilerinin yerine, PiSi şekilde bilinen daha basit, anlaşılır ve kullanması kolay bir paket İdare sistemi geliştirilmiştir. Paket Yöneticisi Paket, bir uygulamayı ya da işletim sisteminin bir parçasını, bütün bileşenleriyle toplu şekilde anlatım eden kavramdır. Örneğin, Pardus’ta modern bir resim işleme programı olan gimp ya da yazıcılarla ilgili sürücülerin olduğu foomatic-db birer pakettir. Pardus’ta sistem için yada kullanıcı için lüzumlu olan bunlara aynı yüzlerce paket, sisteme kurulu şekilde gelir. Bu paketleri kurup kaldırmak, türlü kaynaklardan temin etmek, sorgulamak ve sistemdeki değişiklikleri takip etmek için paket yöneticisi adını verdiğimiz uygulamaya ihtiyaç vardır. Kaynak Paket ve İkili Paket Derlenmek üzere imal edilmiş paketlere kaynak paket ismi verilir. Bu paketler, henüz kod biçiminde olduklarından Ötürü direkt Pardus’a kurulamazlar. Bir paketin Pardus işletim sistemine kurulabilmesi için derlenerek, sistemde çalışmak üzere hazır bir duruma getirilmiş ikili (binary) paketlere dönüştürülmesi gerekir. Derleme işleminin ardından paketler,.pisi dosya uzantısını alırlar. Paket Depoları Paket depoları, paketlerin indirilerek kullanılabileceği İnternet dizinleridir. Programcılar nedeniyle geliştirilen paketler, evvela PiSi kaynak paketi şekilde İnternet’teki subversion deposuna eklenmektedir. Buraya katılan paketler, sistem ya da program geliştiricileri nedeni ile incelenir, varsa hata ve kararsızlıkları giderilir. Pardus işletim sistemiyle uyumluluğu kesinleşen, hataları giderilmiş paketler, derlendikten sonra, İnternet’teki ikili PiSi paket deposuna eklenir. Böylece paket, genel kullanıma açılmış olur. Program Kurulumu Pardus türlü mimarisiyle kendine özgü imal edilmiş programlarla çalışır. Bu programlar için de öncelikli kaynak şekilde Pardus’un İnternet deposu belirlenir. Bu depo, kullanıcılara sistemle son derece uyumlu, öbür programlarla müşterek çalışma yetenekleri en üst düzeyde olan yeni program imkanları sunar. İşleyişe gene Windows kullanıcıları açısından bakılacak olursa EXE biçimindeki programlar direkt çalışmaz. Bununla beraberinde sistem kurulduğu anda kullanıcılarına büro programlarından medya oynatıcılarına, fotoğraf albümlerinden İnternet araçlarına uzanan binlerce paket sağlar. Bir kullanıcının Pardus’u ilk kurduğu ana arka dönecek olursak Kaptan Masaüstü, file ayarlarının yapılandırılmasının ardından kullanıcıdan, güncellemeleri takip eden bir programcığın görev çubuğunda çalışması için izin ister. Bu soruya “Evet” yanıtını verici kullanıcılar, kendi belirledikleri aralıklarla, kullandıkları programların daha güncel ya da güvenli sürümleri çıkıp çıkmadığı meselesinde bilgilendirilirler. Aynı araç, Pardus’un İnternet deposunda bulunan binlerce programı, öbür bir deyişle ihtiyaç duyulan programları kurmak için en uygun olan araçtır. Çözümü uzaklarda aramaya gerek kalmaz. Depo Ekleme ve Kaldırma İşlemleri Pardus’ta çalışabilen programlar, paketler halinde, Pardus deposu denilen İnternet sunucularında bulunur. Pardus işletim sistemine ait resmi deponun yanı dizi öbür paket depolarına da erişim sağlanabilir. Böylelikle öbür depolarda bulunan paketlerin de Paket Yöneticisi anlamında listelenmesi ve yönetilmesi mümkündür olur. Grafik Ortamda Paket Yöneticisi ile Program Kaldırma Pardus ana menüsünden, Yazılım Ekle ya da Kaldır program yöntemini izleyerek Paket Yöneticisini açınız. Paket Yöneticisi penceresinin üst kısmındaki sekmelerden “Kurulu Paketleri Göster” sekmesine giriniz. Böylece bilgisayarınızdaki kurulu paketler listelenecektir. Paket Kaldırma işlemi için yetkili kullanıcı hesabınız olmalıdır. pisi Komutu ile Program Kaldırma PiSi paketlerini bilgisayardan kaldırmak için pisi komutu ile yanında remove parametresi kullanılır. Eğer birden bire fazla paket kaldırmak istiyorsanız paket isimlerini, boşlukla ayırarak komutun sonuna ekleyebilirsiniz. Program Güncelleme Yazılımların yeni sürümleri çıktıkça yeni sürümler paketlenir ve depoya eklenir. Yeni sürümlerle, programlarda keşfedilen açıklar ve eksiklikler giderilirken, bununla birlikte yeni özellikler de eklenir. Bunun bunun gibi çok sayıda sebep, deponuzda onlarca güncelleme görmenize neden olur. Sistemi güncellemek bazan can sıkıcı olsa da tam olarak yapılmalı, atlanmamalıdır. Grafik Ortamda Program Güncelleme Pardus’u ilk kurduğunuzda ve sonrasında belirli aralıklarla güncelleme yapmanız, sisteminizde oluşabilecek kararsızlıkları önlemek için etkili bir yoldur. Bunun için aşağıdaki adımlar izlenmelidir: Pardus ana menüsünden, Yazılım Ekle ya da Kaldır seçeneğiyle Paket Yöneticisini çalıştırınız. ———————————————————- Paket Yöneticisi penceresinin üst kısmında yer saha sekmelerden, “Güncellemeler” sekmesini seçiniz. ———————————————————- Ekrana gelen pencerede, güncellenecek paketlerin listelendiği kısmın üstündeki “Bu kategorideki bütün paketleri seç” seçeneğini kullanarak bütün paketleri seçin ve “Paketleri Güncelle” düğmesini tıklayınız. ———————————————————- Gelen İkaz penceresinde “Devam Et” düğmesine basarak güncelleme işlemini başlatabilirsiniz. Bu aşamadan sonra ekrana istikbal pencerede Paket Yöneticisi otomatik şekilde paketleri İnternet’ten indirerek güncellemeleri bilgisayara kuracaktır. Güncellemeleri seçimli şekilde almayın. Yani depoda ne kadar güncelleme varsa tek seferde alın ve kurun. Seçimli güncelleme bazı durumlarda sistemin kararsızlaşmasına sebep olabilmektedir. Böyle bir halde grafik mesafe yüzüne gelmeyi beklerken, siyah bir ekranda kalıp sıkıntı yaşayabilirsiniz. Otomatik Güncellemeleri Etkinleştirme Güncellemelerin otomatik şekilde takip edilmesini isterseniz aşağıdaki adımları uygulayınız: Paket Yöneticisi’nde “Ayarlar→Paket Yöneticisi Programını Yapılandır…” seçeneğini seçiniz. ———————————————————- Paket Yöneticisi Ayarları penceresinde Genel Ayarlar sekmesine geçiniz. ———————————————————- “Aralıklı güncelleme kontrolünü aç” seçeneğini seçtikten sonra Kontrol aralığını istediğiniz benzeri ayarlayınız. Böylece otomatik şekilde güncellemeler sisteminizce takip edilecektir.


Yapılan Yorumlar
Erdem OFLAZ

Bir mum, diğer mumu tutuşturmakla ışığından bir şey kaybetmez.
 Kategoriler
 Popüler yazılar